Filmy z początków kina XX wieku. Słownik pojęć filmowych

Najważniejsze pojęcia filmowe:

• adaptacja - przeróbka tekstu literackiego dostosowująca go do nowych potrzeb odbiorców, wizji reżysera, nowego medium (może być filmowa, radiowa, teatralna)

• atelier filmowe - pomieszczenia w wytwórni filmowej służące do realizacji filmów (hale zdjęciowe, garderoby, chrakteryzatornie, rekwizytornie i inne)

• czołówka – początkowy fragment filmu zawierający tytuł, nazwisko reżysera, głównych aktorów i najważniejszych członków ekipy filmowej

• ekranizacja - wierne przeniesienie dzieła literackiego na ekran; czasem używa się tego terminu w szerszym znaczeniu - jakakolwiek filmowa przeróbka dzieła literackiego

• film krótkometrażowy - film trwający do 30',

• film pełnometrażowy film trwający pow. 60',

• insert - krótkie ujęcie o charakterze informacyjnym pojawiające się w środku sceny np. zegar

• klatka filmowa - podstawowy statyczny element filmu (dzienne, nocne, plenerowe, atelierowe)

    

• montaż ciągły – podkreśla logikę zdarzeń, jest dla widza niewidoczny (jak narrator trzecioosobowy), kolejne kadry mają przynosić widzowi jak najwięcej informacji o bohaterach, akcji i przestrzeni

• montaż filmowy - odpowiednik- narracji, to sposób łączenia ze sobą ujęć (zasada prawdopodobieństwa, estetyka)

• montaż równoległy – przeplatanie kilku wątków dziejących się symultanicznie w różnych miejscach (cięcia i przeplatanie ujęć z różnych miejsc)

• plan filmowy wymiar kadru obejmującego fragment przestrzeni
• plan amerykański – obejmuje człowieka od kolan w górę (naturalny, najczęściej w scenach dialogowych)

• przebitka - krótkie ujęcie, pokazujące co dzieje się w innym miejscu (pełni funkcję informacyjną, podkreśla symultanizm, ukrywa brak ciągłości ujęcia)

• scena – jednostka kompozycji filmu; obowiązuje jedność czasu, miejsca, akcji (fragment akcji rozgrywający się w jednym miejscu z określoną grupą postaci filmowych); zamkniętej budowie (początek, rozwinięcie, zakończenie) i napięciu dramatycznym (punkt kulminacyjny i rozwiązanie); najczęściej składa się z kilku ujęć, ale może też składać się z jednego ujęcia

• scenografia – opracowana przez scenografa całościowa wizja oprawy filmu; obejmuje dekoracje atelierowe i plenerowe, projekty wnętrz, rekwizytów, kostiumów, charakteryzacji; może być umowna (surrealizm, ekspresjonizm), realistyczna, hiperbolizowana, przezroczysta

• ujęcie – najmniejsza dynamiczna część filmu wydzielona przez 2 cięcia montażowe, najczęściej składa się z kilkunastu kadrów

Przykłady filmów z początków kina w XX wieku:

• 1922 – Nosferatu reż. Friedrich Murnau

• 1923 – Gracz-doktor Mabuse reż. Fritz Lang

• 1925– Pancernik Potiomkin reż. Siergiej Eisenstein

Inne znane filmy współczesne wciąż cieszące się  dużym zainteresowaniem

CAST AWAY- POZA ŚWIATEM

CHINATOWN- reż. Roman Polański

FORREST GUMP- reż. Robert Zameckis

CZAS APOKALIPSY-reż. Francis Ford Coppoli